Iman laat geen moment onbenut

Iman

Ze is pas eenentwintig, Iman Alweso. ‘Maar zo voel ik me niet. Het is alsof ik al heel lang leef. Mijn jeugd was in één ogenblik verdwenen toen de oorlog in Syrië uitbrak. De tegenstelling tussen die twee leefwerelden kan niet groter zijn. Mijn jeugd was licht en blij, het leek altijd lente. Met zeven broers en zusjes woonde ons gezin in een prachtig vrijstaand huis in de stad.”

Stolwijk – Na schooltijd kreeg Iman thuis bijles van een privéleraar. “Ik was intens gelukkig: Elke zomer logeerden we in hotels in Latakia, een luxueuze stad aan de kust. We stoeiden en zwommen in de warme zee, aten heerlijk vis in de mooiste restaurants.” 

Vulkaanuitbarsting
“Toen ik klein was droomde ik ervan groot te zijn, maar sinds het moment dat ik daadwerkelijk groot werd, het moment dat de oorlog uitbrak, verlang ik ernaar weer zo klein en zorgeloos te zijn als toen. Vanaf mijn veertiende werd mijn bewustzijn razendsnel groter en groter, als na een vulkaanuitbarsting, die de mensen in één klap hun menselijkheid ontneemt. Het beeld verschoof van fleurig naar zwart-wit, overal was rook, mensen liepen verdwaasd door de straten, niemand durfde nog naar binnen. Er heerste veel angst, en ook gelatenheid.”

Studeren
“Na de verwoesting van onze stad kwamen we in een dorp op het platteland terecht, en een jaar later verhuisde mijn familie naar Turkije. Ik begon daar aan een studie fysiotherapie en werkte als vrijwilliger bij het Rode Kruis, waar ik activiteiten organiseerde voor kinderen. In mijn vrije tijd hield ik me bezig met het onderzoeken van allerlei onderwerpen, waarover ik dan een presentatie hield voor leerlingen van een school. Bijvoorbeeld over een volk dat in drijvende steden op het water woont en leeft van de visvangst; minutenlang kunnen die vissers onder water blijven.” 

Toekomstdromen
Iman wil niet stilzitten. “Ik laat geen moment onbenut, altijd ben ik ergens mee bezig. Dat is mijn natuur. Ik zie nu kinderen die nergens toe gemotiveerd zijn, ze gamen, hangen voor de tv en hebben geen interesses. Zo ben ik zelf nooit geweest. Op mijn dertiende kreeg ik een ooginfectie; ik was bang het licht in mijn ogen te verliezen. Toen ik me realiseerde dat mensen echt blind worden als er geen deskundige hulp is, nam ik een besluit. Ik stelde me ten doel om oogarts te worden en een kliniek te openen waar mensen terecht kunnen voor gratis oogheelkundige hulp.”

Oogheelkundige kliniek
Iman heeft op grote vellen papier haar leven en toekomst in kaart gebracht. Ze heeft het allemaal uitgedacht en opgetekend. Waar sta je nu en waar wil je terechtkomen, hoe kom je daar en welke wegen moet je daarvoor gaan? “Om mijn droom waar te maken heb ik nog enkele stappen voor de boeg. Om ook de financiering voor een oogarts rond te krijgen, zal ik nog zes jaar moeten werken.” Naast een baan als optometrist waarin ze dit jaar hoopt af te studeren, zoekt ze een stageplek op de afdeling oogheelkundige van een ziekenhuis om de opleiding tot technisch oogheelkundig assistent te mogen volgen. 

Toekomst
“We leefden in een heel rijk land, waar de bevolking niet van profiteerde. De geweldsuitbarsting in mijn land zie ik als een explosie van verlangen naar vrijheid. Isis heeft daarmee niks te maken en met het geloof al helemaal niet; wij zijn net als iedereen heel erg bang voor terrorisme. We horen ook verhalen uit Syrië over vrouwenonderdrukking, een meisje van zestien dat is verkracht en daarom is gedood. Verbijsterend! Het duurt misschien nog tientallen jaren voor er verandering komt. Maar ik doe liever geen voorspelling. Je kunt verwachtingen hebben, maar ik heb geleerd dat alles in een oogwenk kan veranderen.” Ook ten goede? “Ja, ik heb vertrouwen in de positieve kracht van mensen; daarop kunnen we een gelukkige en verantwoordelijke gemeenschap bouwen.”


Syrië in perspectief
Iman is bezig met de voorbereiding van een nieuwszender, die ze in samenwerking met Syrische en Nederlandse vrijwilligers in de lucht wil brengen: Light on Syria. Iman: “Aleppo en Damascus zijn steden die, met een geschiedenis van 12000 jaar, aan de wieg staan van de beschaving van de mensheid. Gevluchte Syriërs hebben behoefte aan informatie, maar ik wil ook graag Nederlanders informeren over de cultuur en achtergronden van Syrië, naast het dagelijkse nieuws. Hiervoor ben ik op zoek naar medewerkers die helpen met de website, vertaling en correctie van het Nederlands en het maken van interviews.” 

Boeket voor Vrijheid

Aan het evenement Een boeket voor Vrijheid, waarbij Schoonhoven 75 jaar vrede herdenkt en de vrijheid viert, wil Iman graag haar steentje bijdragen. Zo biedt ze aan om voor middelbare scholieren een lezing te houden over haar lotgevallen. “Maar daarbij vind ik één ding heel belangrijk,” benadrukt ze, “ik wil geen nare beelden in hun hoofd prenten. Daarvoor moeten we ze behoeden.” Later stuurt ze een berichtje: Zal ik ook een clown regelen voor het evenement?” 

De Syrische Iman Alweso kwam in 2017 met haar ouders en acht broers en zusjes naar Nederland. Ze was toen achttien. Twee jaar later geeft ze engelse les aan Nederlandse kinderen, zet zich in voor het Rode Kruis en vertegenwoordigd ze Nederland in een internationaal studentenoverleg.

Leven met PCOS

De vrouw die bergen beweegt

Afbeelding


Cristina Vellinga is geboren in de tijd dat volgens het decreet van Ceausescu vrouwen pas na vijf kinderen abortus mochten plegen. Voorbehoedsmiddelen waren er niet. Wat dat in de praktijk betekende ondervond ze toen ze voor een kleine ingreep op haar 16e in het ziekenhuis verbleef.

Schoonhoven – Daar werd een moeder van drie kinderen binnengebracht na een mislukte abortus. Cristina: “Een agent van de Securitatea kwam de operatiekamer in om de hulpverleners te verhinderen hun werk te doen. Ik durfde hem niet aan te kijken, maar zie nog steeds zijn Adidas-gympen onder zijn autoritaire kostuum. Wat er gebeurde zal ik je verder besparen, maar ik raak het beeld nooit meer kwijt. Het was het allerdiepste niveau van indringen, gepleegd door een dictatuur. We moesten met elkaar communiceren door middel van gebaren en beeldspraak; gewoontegetrouw voel ik nog steeds onder tafel of er geen afluisterapparatuur zit.”

Symposium
Cristina is verbonden aan de Sectie Interculturalisatie bij het Nederlands Instituut voor Psychologen, hiervoor organiseerde ze enige tijd geleden een symposium over migranten en literatuur. “Mijn doel is om psychologen te laten nadenken over hoe je gedrag en behoeften worden beïnvloed door verschillende culturen.  Lezen is verrijkend door de ervaringen en verhalen van de schrijver, die zichzelf laat kennen door de keuze van zijn onderwerp en personages. “

Kinderrechten
“Bij de Rijksuniversiteit Groningen doe ik onderzoek naar kinderrechten en migratie van uitgeprocedeerde kinderen. Wat is het beste voor het kind in de toekomst. Hoe zijn de familie-omstandigheden en die van de samenleving waarin het terecht zal komen.”
Zou het niet beter zijn de kunst van het Nederlandse geluk te exporteren?, in ons licht bezien is het toch nergens beter dan hier?
“Ja, Nederland is klein, en de wereld erg groot. Maar Nederland is ook een naïef land als het gaat om het interculturele inzicht van de overheid. Vrouwen en kinderen worden minder vaak geloofd dan mannen. Ze zijn kwetsbaarder, terwijl mannen over het algemeen vrijer omgaan met de mogelijkheden binnen ons rechtssysteem, zoals het jarenlang volhouden van procedures tegen de staat. Mishandelde en misbruikte vrouwen hebben minder lef om te vechten voor een verblijfsvergunning omdat hun verhaal niet wordt geloofd. Een ander onrecht is dat analfabete vrouwen dreigen te worden teruggestuurd naar het land van herkomst omdat het vrijwel onmogelijk voor ze is om hun taalcertificaat te halen.”


Metaforen
“Ik wilde destijds psychologie studeren, ware het niet dat Ceauşescu alle professoren had laten opsluiten en deze studierichting had opgedoekt als staatsondermijnend. Daarom werd het letterkunde, ik studeerde Romaanse talen en doceerde daarna in Spanje aan de universiteit. Het was niet de bedoeling me in Nederland te vestigen, maar de liefde bracht ook mij hierheen. Ik moest me inschrijven bij het arbeidsbureau. De ambtenaar, keurig kortgeschoren, keek me aan en las hardop in mijn cv: we-ten-schaap, waarbij hij blaatte als een schaap. Wat denk je wel niet?! vroeg hij en antwoordde toen op mijn vraag waar ik dan wel zou kunnen werken. Bij thuiskomst werd mijn man bleek en woedend toen hij dit antwoord hoorde en twee weken lang weigerde hij het te vertalen: in de verpakkingsindustrie.  Vervolgens heb ik me  ingeschreven in Leiden om daar verder te studeren, onderzoek te doen naar de interpretatie van metaforen en pionierend op het gebied van cognitieve psychologie. Ik specialiseerde me uiteindelijk in de ontwikkelings-neurocognitieve psychologie, belandde bij de top van vijf onderzoeksteams in de wereld en studeerde with merit af.”
Emancipatie
“In de tussentijd kreeg ik kinderen en was verbijsterd; het gebrek aan kinderopvang leek mij niet te rijmen met zo’n ontwikkeld land als Nederland. Mijn moeder was directeur van een kinderopvang en een bekend en gerespecteerd pedagoge. Vrouwen in Roemenië werden geacht zes dagen per week te werken. Hier zou ik meer geld kwijt zijn aan kinderopvang dan ik zou kunnen verdienen.  In de VVAO (Vereniging van Vrouwen met Academische Opleiding) werkte ik mee aan het realiseren van de wetswijziging kinderopvang, waarvan ikzelf nog precies een jaar kon profiteren. Zodoende heb ik het research master Psychologie gedeeltelijk in Londen kunnen doen.”


Volgend jaar start Cristina een proefproject een behandelvorm voor vrouwen met meerdere trauma’s, waarbij psychologische methoden worden toegepast naast  beweging en kunst. “Ik heb inmiddels ontdekt dat ik een goede therapeute ben, al voel ik de theoretische kant alweer lonken.”

Als ik haar nakijk terwijl ze over het bruggetje loopt  over de sluis achter Belvédère, bedenk ik me dat Cristina Vellinga een vrouw is die bergen beweegt. ‘Maar ik moet ook de tijd nemen om te genieten van dit mooie stadje,” zegt ze. “Want daarvoor zijn we hier tenslotte komen wonen.”

Cristina Vellinga is geboren in Roemenië en met een Nederlander getrouwd.

Zo blij met mijn zusje


Chimène rechts en links Yulisa.

‘Als je een zusje hebt ben je nooit alleen’
Chimène Isabo Chang Han Lubbers

Zijzelf kan het zich niet herinneren, maar haar tante vertelde dat haar zusje Yulisa hun op Schiphol lopend tegemoetkwam. “Ze was toen nog geen twee en ik was tweeënhalf. Dat is me d’r eentje, zeiden zij en mijn moeder tegen elkaar. Zo bijdehand! En zo is ze altijd gebleven.”
Schoonhoven – “Ze is zo anders dan ik! Ik ben rustig, bescheiden en verlegen, terwijl zij veel en gemakkelijk met iedereen praat. Yulisa danst en beweegt de hele dag. Ik moet om haar lachen, ze kan echt gek doen!” Als Chimène over haar zusje praat, schitteren haar ogen en glimlacht haar mond. Dan hoef je niet te vragen wat ze voelt: “Als je een zusje hebt, ben je nooit alleen. In de zomervakantie gingen we kamperen en terwijl onze ouders de tent opzetten, speelden wij samen of gingen naar het zwembad. Yulisa kan geweldig dansen en doet mee aan wedstrijden, waar mijn vader haar naartoe brengt, of opa. Onze ouders hebben heel veel voor ons over. We hebben eigenlijk altijd plezier met elkaar. Wij zijn een heel gewoon gezin, maar als ik erover nadenk, zijn mijn zusje en ik wel erg gelukkig.”

Klein Ananasje
Het enige dat Chimène uit China heeft meegenomen is haar naam Han Bo Chang, dat betekent Klein Ananasje.

Ze was acht maanden toen ze werd geadopteerd. Chimène: “Mijn ouders haalden mij op uit China, in Changde, in de provincie Hunam. Ik was te vondeling gelegd, en heb dus geen enkel vooruitzicht ooit mijn biologische moeder of familie te vinden. Niet dat ik daarnaar verlang, ik heb daar ook nog geen gevoelens bij. Wel gedachten. Ik ben me ervan bewust dat allerlei gevoelens ooit kunnen komen. We hebben contact met andere geadopteerde kinderen, sommige hebben dat als zesjarige al, en bij andere komt dat later of pas als ze volwassen zijn. Dus ik ben er wel op voorbereid dat het alsnog kan gebeuren.”

Eenouderpolitiek
Haar zusje Yulisa is nog helemaal niet met haar afkomst bezig, en trouwens ook niet met haar toekomst. Chimène: “Ook Yulisa is een vondeling. Het waren waarschijnlijk alleen maar meisjes die te vondeling waren gelegd, toen mijn ouders ze samen met een groep van tien Nederlandse adoptieouders kwamen halen. Door de eenouderpolitiek van China kozen ouders vaak liever voor een zoon.”

Plein van de Hemelse Vrede
“Ik voel me Nederlands, ik weet niet veel over China. De komende kerstvakantie gaan mijn moeder en ik, samen met mijn vriendin en haar moeder, naar Beijing. Lynn woont in Gouda, en komt ook uit China, net als haar zusje. Lynn en ik komen uit hetzelfde kindertehuis, maar zoals we onze familie warschijnlijk nooit zullen vinden, zo bestaat ook het kindertehuis niet meer. Het is er nog wel maar heeft nu een andere functie. Onze moeders willen ons laten kennismaken met China; we gaan naar highlights als de Verboden Stad en het Plein van de Hemelse Vrede.”

Commerciele economie
Dit schooljaar is Chimène commerciële economie gaan studeren, misschien wel omdat haar vader sales manager is, zegt ze. Bovendien had ze op de middelbare school economie en maatschappijleer in haar pakket. “Ik weet nog niet wat ik later wil worden, maar de eerste maanden van mijn studie bevallen al goed. Voor B&S, een groothandel en distributeur, en het biermerk Bavaria, moeten we in groepjes bedenken wat we kunnen doen om het in de markt te zetten, bekendheid te geven en natuurlijk omzet te genereren. Er draait al een project op Sint Maarten, waar ze in een resort verschillende biertaps hebben geplaatst. Ik zit in het groepje Europa en heb als opdracht Oostenrijk: waar liggen de meeste kansen, welke media kun je gebruiken. Voor ons is het leerdoel wat daar allemaal bij komt kijken, maar voor de bedrijven is het interessant als bron van goede ideeën.”

Voetbal
“Op mijn vijfde jaar speelde ik al in de Champions League van Voetbalvereniging Schoonhoven. En ik voetbal nog steeds, ik was altijd het enige meisje. Doordeweeks trainde ik met de jongens en op zondag speelde ik vanaf mijn veertiende met het damesteam, in de leeftijd van achttien tot vijfentwintig. Toen ik eindelijk naar dat damesteam wilde overstappen, stopte dat jammer genoeg vanwege een tekort aan leden. Sindsdien voetbal ik in Cabauw, waar meerdere damesteams zijn en je geen wedstrijden hoeft over te slaan, omdat je dames kunt lenen als je er tekort hebt.”

Vanaf haar twaalfde deed ze mee aan talentendagen van de KNVB,  en een seizoen kwam Chimène  in de selectie; ze werd zelfs uitgenodigd zich kandidaat te stellen voor het schaduwteam van ADO Den Haag. “Ik heb eventjes van het profvoetbal geproefd,” zegt ze. “Als ik daarvoor was uitgekozen, had ik die kans zeker aangegrepen.”

“Ik ben niet echt ambitieus,” lacht Chimène tot slot, “maar wel serieus. “Ik weet dat je er iets voor moet doen, en dat het dan lukt.”

 
 Chimène rechts en links Yulisa